
جهت سفارش طرح توجیهی پرورش شترمرغ گوشتی با فرمت WORD و PDF برای گرفتن مجوز احداث فارم و وام و تسهیلات بانکی و همینطور برای براورد تخصصی هزینه احداث مزرعه پرورش شترمرغ گوشتی و همینطور برآورد درامدهای آن در دوران بهره برداری با ما تماس بگیرید.
ما در این صفحه سعی کردیم که 0 تا 100 آموزش پرورش شترمرغ را برای شما بازدید کنندگان عزیز تبیین کنیم و به سوالات شما پاسخ دهیم.
در انتهای مطلب نیز فایلهای آماده و آرشیوی بیزینس پلن و طرح توجیهی پرورش شترمرغ، صرفا جهت دانلود و کسب اطلاعات بیشتر شما کاربران محترم قرار داده خواهد شد.
✳️ سر فصل های این مقاله (0 تا 100 پرورش شترمرغ)
✔️ آشنایی با ویژگی های جذاب شترمرغ
✔️ هر شترمرغ چقدر گوشت خالص میدهد؟
✔️ چرا طرح توجیهی پرورش شترمرغ می تواند توجیه اقتصادی منطقی داشته باشد؟
✔️ برای شروع پرورش شترمرغ چه کاری باید کرد؟
✔️ حداقل متراژ مورد نیاز برای پرورش شترمرغ چقدر است؟
✔️ ویژگیهای محل فارم پرورش و نگهداری شترمرغ ها
✔️ ارتفاع سایبان ها و درها در فارم پرورش شترمرغ چقدر باید باشد؟
✔️ ویژگیهای دان خوری و آب خوری ها در مزرعه پرورش شترمرغ
✔️ اصول بهداشتی جایگاه های تولیدمثل شترمرغ
✔️ چگونه باید از بیمار شدن شترمرغ ها در فارم پرورش جلوگیری کرد؟
✔️ نکات افزایش سوددهی در مزرعه پرورش شترمرغ
✔️ جیره غذایی مناسب پرورش شترمرغ چیست؟
✔️ اصول تغذیه شتر مرغ های مادر
✔️ روش شناسایی و ثبت رکورد در فارمهای پرورش شترمرغ چیست؟
✔️ روش چیدن پرهای شترمرغ و کسب درامد از فروش پرها
✔️ آشنایی با بیماریهای شترمرغ و روشهای پیشگیری و درمان
✔️ نکات تکمیلی و بسیار کاربردی درباره روش مبارزه با بیماری های شترمرغ
✔️ دانلود فایل های بیزینس پلن و طرح توجیهی پرورش شترمرغ
✔️ معرفی بیزینس پلن و طرح توجیهی پرورش شترمرغ !

✳️ آشنایی با ویژگی های جذاب شترمرغ !
شتر مرغ با وزنی در حدود 100 کیلوگرم و قدی بین 2.5 تا 2.80 سانتی متر بزرگ ترین پرنده موجود بر روی کره زمین بوده ولی توانایی پرواز ندارد.
پاهای قوی شترمرغ آن را قادر می سازد تا با سرعتی معادل 60 کیلومتر در ساعت بدود؛ همین پاهای قوی به شترمرغ قدرت پرتاب یکی از خطرناک ترین لگد ها را می دهد.
شترمرغ ها چشمانی قوی دارند و با استفاده از گردن بلند شان می توانند شعاعی به مساحت 3.5 کیلومتر را مشاهده کنند. این پرنده حس شنوایی بالایی دارد و می تواند مدت طولانی را بدون آب به سر ببرد.
شترمرغ ها علف خوار بوده و رژیم غذایی آن ها شبیه نشخوارکنندگان است؛ که این ویژگی باعث شده از لحاظ اقتصادی مورد توجه قرار گیرند.
شترمرغ ماده در دو تا سه سالگی و نر آن در سه سالگی به بلوغ می رسند.
تشخیص شترمرغ های ماده و نر بالغ به سادگی از روی پر و بال سیاه نرها و پرهای قهوه ای و خاکستری ماده ها و نیز اندازه متفاوت بدنشان امکان پذیر است.
شترمرغ ها در طی برخورد های روزانه با انسان مانوس شده و نهایتا کاملا مطیع و رام می گردند.
آن ها پرندگان کم و بیش علف خوار هستند، اما گاهی اوقات از پستانداران کوچک، مارمولکها، سوسک ها و آنچه که در دسترس باشد نیز تغذیه میکنند.
این پرندگان سنگ ریزه های کوچک را جهت سهولت در هضم و خرد کردن غذاهای فیبری می بلعند، نظافت پر و بال و حمام شن، جزوه رفتارهای ذاتی شترمرغ می باشد.
در ایران نگهداری شترمرغ از جمله صنایعی است که کاملا توسط بخش خصوصی شروع به کار کرده و فعالیت خود را ادامه می دهد.
هر شترمرغ چقدر گوشت خالص میدهد؟
از هر شترمرغ 90 کیلوگرمی 30 کیلو گوشت خالص بی استخوان به دست می آید، بیشترین گوشت قابل استفاده در ران شترمرغ می باشد، کیفیت عالی گوشت آن با فیله گاو قابل مقایسه بوده و جهت تهیه غذاهای دلپذیر بسیار مناسب می باشد.
امروزه در دنیا گوشت شترمرغ به عنوان یک گوشت سالم با کلسترول، پروتئین، چربی و انرژی پایین و آهن بالا طرفداران زیادی دارد که میتواند جای گوشت های رایج امروزی خصوصا برای بیماران قلبی و دیابتی و افراد چاق را بگیرد.

✳️ چرا طرح توجیهی پرورش شترمرغ می تواند توجیه اقتصادی منطقی داشته باشد؟
طول عمر اقتصادی بالای شترمرغ که در حدود 20 سال می باشد، ویژگی بسیار مهمی برای توجیه نگهداری و پرورش آن است.
از طرفی در صنعت دامداری هیچ حیوانی به اندازه شترمرغ نمی تواند گوشت تولید کنند، به طوری که در عرض یک سال از یک شترمرغ ماده حدود 1800 کیلوگرم گوشت و 40 تخته پوست می توان به دست آورد.
علاوه بر گوشت محصولات جانبی دیگری نیز از جمله روغن شترمرغ برای مصارف دارویی و تولید لوازم آرایشی به دست می آید.
چرم آن که بین 1.30 تا 1.50 متر مربع می باشد در ساخت کیف، کفش، پوشاک و کمربند کاربرد دارد.
در حدود دو کیلو پر از آن به دست می آید، که غالبا در دکوراسیون و تزیین لباس های مد روز و خصوصا در صحنه های تئاتر استفاده های شایانی دارد که در ایران نیز از دیر باز در مراسم و تعزیه های مذهبی استفاده می شده است.
واردات تخم شتر مرغ یا شترمرغ مادر و جوجه شترمرغ از طریق کشورهای اروپایی، آفریقای جنوبی و استرالیا به ایران صورت می گیرد.
در حال حاضر امکان صادرات شتر مرغ زنده و یا محصولات شترمرغ به کشورهای حوزه خلیج فارس به وجود آمده و امید می رود در آینده با توسعه این صنعت، پوست و گوشت شتر مرغ علاوه بر مصرف داخلی به کشورهای آسیای جنوب شرقی و اروپا نیز صادر کرد.
پرداختن به این شغل زمینه بسیار مناسبی را برای اشتغال جوانان و افراد جویای کار فراهم می کند؛ به طوری که هر فرد می تواند با داشتن 2 الی 3 خانواده شترمرغ در طی دو سال درآمد زایی خوبی را داشته باشند.
علاوه بر عوامل محیطی مثل شرایط آب و هوایی که معمولا قابل کنترل نمی باشد، مدیریت تغذیه، تاسیسات و شرایط بهداشتی عوامل مهم در تولید مثل موفق گرده های شترمرغ می باشد.
✔️ 0 تا 100 آموزش پرورش شترمرغ!

✳️ برای شروع پرورش شترمرغ چه کاری باید کرد؟
برای شروع به فعالیت پرورش شترمرغ، عاقلانه ترین راه این است که شترمرغ های آماده زاد و ولد انتخاب گردد، هرچند این کار سرمایه که بیشتری را می طلبد اما فایده آن این است که پرنده ها سریعا به مرحله تولید و سوددهی می رسند.
قابل ذکر است که تغییر مکان شترمرغ های مادر، ممکن است تا یک سال جفت گیری و تخم گذاری آن ها را به عقب بی اندازد.
جهت پرورش شترمرغ سه سیستم مدیریتی به شرح زیر وجود دارد:
- بسته یا متمرکز
- نیمه بسته یا نیمه متمرکز
- باز یا غیر متمرکز
در سیستم بسته، شترمرغ ها در یک فضای محدود نگهداری شده و با غذاهای آماده تغذیه میشوند.
در سیستم باز، پرندگان در منطقه ای وسیع و مرتعی به صورت آزاد هستند و سیستم نیمه باز ترکیبی از دو سیستم قبلی است.
در هر سه سیستم هدف تولید گوشت و چرم بوده و پرندگان در سن 10 الی 14 ماهگی بسته به نژاد آن ها کشتار می شوند، تعدادی به فروش رفته و تعدادی نیز به عنوان پرندگان مولد نگهداری می شوند.
انتخاب نوع سیستم بستگی به شرایط محلی به ویژه آب و هوا و فضای قابل دسترسی دارند، حتی ها ممکن است برای استفاده بهتر از کلیه امکانات موجود همه سیستم ها با هم ترکیب شوند.

✳️ حداقل متراژ مورد نیاز برای پرورش شترمرغ چقدر است؟
در جایی که فضا محدود است، لازم است حداقل فضای مورد نیاز را برای شتر مرغ های مادر در نظر گرفت،
برای مثال در جایی که امکان چریدن مهیا نیست، در حدود 1000 متر مربع فضا برای یک خانواده سه نفره شتر مرغ مورد نیاز است.
ویژگیهای محل فارم پرورش و نگهداری شترمرغ ها:
شترمرغ به علت داشتن فقط دوپا جهت ایستادن و دویدن نسبت به دام های چهارپا از حساسیت بیشتری برخوردار است، بنابراین اجرای صحیح اصول مدیریتی و نیز احداث مزارع بر پایه اصول فنی می تواند مانع از به وجود آمدن بیماری و ضایعاتی غیر قابل جبران گردد.
فضای مورد نیاز برای شترمرغ بهتر است طول بیشتری داشته باشند، مناسب ترین نسبت طول به عرض 1 به 15 تا 1 به 20 می باشد.
محوطه های مربع شکل به حصار کمتری نیاز داشته و ارزان تر تمام شود، ولی مساحت دویدن پرنده را بسیار محدود می کند.
با توجه به اهمیت گردش در سلامتی شترمرغ ها خصوصا جوجه ها و پرندگان جوان محوطه های دراز ترجیح داده میشود.
در مزارع پرورشی که وزش باد وجود دارد لازم است دیواری در اطراف آن ساخته شود که پشت به باد باشند.
حصار های ویژه شترمرغ بالغ بین 1.80 تا 2 متر ارتفاع داشته و رأس حصار با یک تیر فلزی محکم و قابل رویت مشخص شود.
فاصله تیر ها از یکدیگر 4 متر باشد، حصار به اندازه کافی محکم باشد تا در برابر لگد های شتر مرغ مقاومت داشته و قادر به تحمل برخورد یک شترمرغ وحشت زده با سرعت 60 کیلومتر و با وزن 100 کیلوگرم باشد.
سگ ها را از محوطه نگهداری شترمرغ ها دور نگه داریم تا استرس به پرندگان وارد نشوند، باید مطمئن بود که دیگر حیوانات قادر به حفر گودال و ورود به محوطه نیستند.
به دلیل امکان ایجاد جراحت هیچ گونه سیم خاردار یا امثال آن در حصار کشی مورد استفاده قرار نگیرد.
ارتفاع حصار برای نگهداری جوجه ها یک متر باشد، آن ها نیاز به فضای ظریف تری دارند، حصار های قابل حرکت برای نگهداری جوجه ها مناسب تر می باشد.

ارتفاع سایبان ها و درها در فارم پرورش شترمرغ چقدر باید باشد؟
در حالی که در مناطق گرم و حتی بارانی شترمرغ ها در بیرون نگهداری میشوند، در مناطق سردسیر به خصوص در روزهای که بارندگی هست از پناهگاه استفاده می کنند.
حد الامکان آن ها مدت کمی را در پناهگاه سپری کنند زیرا نگهداری آن ها در زیر پناهگاه برخلاف طبیعت پرنده می باشند.
آن ها حتی در هوای بارانی و دمای زیر صفر و شرایط برفی نیز به دویدن روزانه خود ادامه میدهند؛ تنها زمانی که زمین از برف و یخ پوشیده شده است آن ها در پناهگاه بمانند تا از ایجاد صدمات احتمالی جلوگیری به عمل آید.
اشیای خطرناک را از پناهگاه دور نمایید، محل نگهداری پرندگان آفتاب گیر باشد، که مخصوصا در مورد جوجه ها به جهت رشد آن ها بسیار ضروری است، پرندگان بالغ نیز به نور روز نیاز دارند.
برای پرندگان شش ماهه و کمتر پناهگاه مجهز به سیستم گرم کننده باشد و هرگز دمای آن به زیر صفر نرسد.
یک نقطه شنی به منظور حمام شن پرندگان توصیه می شود، بستر پناهگاه همواره خشک و غیرلغزنده باشد، نظافت روزانه بستر موجب آشنایی پرنده با کارگران شده و برای پر و بال پرنده نیز مفید می باشد.
ارتفاع پناهگاه بسته به سن جوجه متفاوت بوده ولی توجه داشته باشیم که شتر مرغ های جوان روزانه یک سانتی متر رشد کرده و در ارز شش ما به 1.5 تا 2 متر می رسد.
بر همین اساس باید ارتفاع پناهگاه و درها را بلندتر گرفت، برای احتیاط در حدود 50 سانتی متر به ارتفاع مورد نظر اضافه شود زیرا شتر مرغ به هنگام یک سری اعمال مانند دفع، خود را به طرف بالا میکشد.
بر اساس فصل بهتر است که پرندگان را در چراگاه یا در پناهگاهی که به مرتع دسترسی دارد تغذیه نمود؛ این امر باعث آشنا شدن آن ها به منطقه و جمع شدن راحت تر آن ها در شبهای سرد به پناهگاه می شود.
این آشنا شدن زمانی که بخواهیم این پرندگان را به منظور معالجه یا حمل و نقل جمع نماییم مفید خواهد بود.
ویژگیهای دان خوری و آب خوری ها در مزرعه پرورش شترمرغ:
دان خوری و آب خوری ها بایستی ثابت و محکم بوده به آسانی تمیز شده و به راحتی در دسترس پرندگان قرار بگیرند، چنین وسایلی نباید در طول حصار محوطه که محل دویدن پرندگان است قرار گیرند.
زیرا در مورد شترمرغ های تازه وارد یا هراسان باعث آسیب دیدنشان به خصوص از ناحیه پا می گردد، به همین دلیل توصیه میشود دان خوری ها بدون لبه یا گوشه های تیز باشند.
بهتر است دان خوری و آب خوری ها در ارتفاع مطمئن قرار بگیرند تا پرندگان نتوانند از آن ها بالا رفته یا در آن ها بی افتند، برای مثال در هوای گرم شترمرغ ها ممکن است در آبخوری ها شنا کنند.
بهتر است یک سقف به محافظ در بالای دان خوری باشد.
حتی برای پرندگان جوان هم می توان از دانخوری های ساده و ارزان که از برش تایرهای تراکتور تهیه می شود استفاده نمود.
بشکه های فلزی به دلیل داشتن گوشه های تیز و برنده غیرقابل استفاده می باشند.
آخر علوفه خشک در ارتفاعی مناسب باشد تا فقط سر و گردن پرنده در آن قرار گیرد.

✳️ 0 تا 100 تولید مثل شترمرغ:
همانطور که قبلا ذکر شد، شترمرغ ماده در 2 تا 3 سالگی و نر آن در 3 سالگی به بلوغ می رسند، البته شیوه نگهداری، تغذیه نژاد و آب و هوا در سن بلوغ موثر می باشند.
معمولا یک شترمرغ نر به همراه دو ماده یک خانواده را تشکیل میدهد؛ لازم است قبل از جوجه کشی دو ماه نر ها را دور از ماده ها و به شکلی که همدیگر را نبینند نگهداری کرد، به این عمل اصطلاحا اردو زدن می گویند.
این مسئله باعث اثرات جهشی، در ترشح هورمون های جنسی به هنگام ملاقات مجدد شده و اشتیاق به جفت گیری را به سطح بالایی افزایش میدهد.
با جیره مناسب و آب و هوای مساعد قابلیت تخم گذاری پرنده تا یک سال کامل به طول می انجامد.
از انجایی که میزان باربری تخم ها با افزایش طول فصل تخم گذاری کاهش می یابد، بنابراین تخم گذاری بایستی بعد از 6 تا 8 ماه متوقف گردد.
ثابت شده که جدا سازی مجدد دو جنس به مدت دو ماه در اواسط فصل تخم گذاری، باعث نطفه دار شدن تخم ها می گردد.
در فصل جفت گیری رنگ منقار، اطراف چشمها و پوست ساق پاهای شترمرغ نر، تغییر رنگ داده و قرمز گون می شود.
باد کردن گردن و ایجاد صداهای مربوط به جفت گیری از علائم جنسی شترمرغ ها می باشد، فصل جفت گیری معمولا از آخر زمستان آغاز و تا اواخر تابستان ادامه می یابد.
در شرایط مناسب شترمرغ ماده یک روز درمیان یک تخم می گذارد، ولی گاهی وقت ها تا ده روز هم دیده می شود.
وزن هر تخم در حدود 1.5 کیلوگرم است.
در جوجه کشی طبیعی شترمرغ ماده بین 12 تا 18 تخم گذاشته و سپس هر دو حیوان نر و ماده به نوبت روی تخم ها می نشینند تا تبدیل به جوجه شود.
در جوجه کشی مصنوعی تعداد بیشتری جوجه از تخم ها به وجود آمده و پرورش آن را به صرفه می کند.
هر شترمرغ ماده در سال بین 60 تا 80 تخم می گذارد که از این تعداد 40 جوجه می توان به دست آورد.
در صورت برداشتن تخم ها از لانه، شترمرغ ماده به تخم گذاری خود ادامه می دهد.
از اونجایی که نطفه دار بودن تخم با افزایش تعداد تخم گذاشته شده کمتر می شود، پرورش دهندگان فصل تخم گذاری شترمرغ را در حدود 40 عدد تخم محدود می کنند.
پس از جمع آوری و ذخیره تخم ها آن ها را ضد عفونی کرده، سپس در حدود 39 روز در داخل ستر مانده و در روز چهلم به هچر منتقل می شود و در نهایت در 42 روزگی جوجه ها سر از تخم بیرون آورده و متولد می شوند.
جوجه ها به جایگاه بسته ای که دمای آن 30 درجه می باشد منتقل شده و یک هفته در آنجا می مانند، سپس تا یک ماهگی در محیطی نیمه باز که دیوارهای آن بلندتر از قد پرندگان است نگهداری می شوند.
این دیوار ها باعث می شوند که جوجه ها اطراف را ندیده و استرس به آن ها وارد نشود.
تخم های شترمرغ برای مصارف غیر از جوجه کشی نیز به کار می روند، تمبر و خصوصیات تخم شترمرغ کاملا مانند تخم مرغ می باشد، پوسته تخم شترمرغ نیز با توجه به ضخامت و شباهت های آن به جنس چینی به وسیله نقشی یا حکاکی بر روی آن تبدیل به اشیاء هنری شود.

اصول بهداشتی جایگاه های تولیدمثل شترمرغ:
رعایت بهداشت یک عملیات مداوم در چند جبهه می باشند، حفظ استانداردهای بالای بهداشتی و در نتیجه پایین نگه داشتن آلودگی ها امری ضروری است، ضد عفونی به تنهایی کافی نیست.
اگر در زیر، لایه ای از کثافات پنهان باشد ضد عفونی کارایی نخواد داشت، مهمترین مسئله بهداشت تخم ها و جوجه ها است آلودگی از تخمی به تخم دیگر می تواند منتقل شود.
هنگام دستکاری تخم ها به منظور جلوگیری از انتقال آلودگی دست ها ضد عفونی شده یا از دستکش یکبار مصرف استفاده شود.
سالن جوجه کشی، ستر، هچر و پناهگاه جوجه ها به طور مداوم ضد عفونی شوند.
به هنگام آلودگی قارچی دود دادن بهترین راه حل است.
محل قرنطینه با فاصله زیاد و خارج از مزرعه بوده و پرنده های تازه وارد به مدت 6 هفته در قرنطینه نگهداری شوند.
پرندگان کسل و بیمار از گله جدا شوند، این پرندگان نباید تنها بمانند و حداقل با یک پرنده دیگر نگهداری شوند. کارکنان مزرعه یک برنامه معمول سرکشی به صورت حرکت از قسمت جوان تر به طرف بالغین و نیز از پرندگان سالم به طرف پرندگان مریض را رعایت نمایند.
حوضچه های ضد عفونی در محل های ورودی مزرعه، ورودی و خروجی اتاق جوجه کشی، ورودی جایگاه جوجه ها، محل ورود به قرنطینه و محل خروج از آن وجود داشته باشند.
فضولات حتی امکان از جایگاه های جوجه برداشته شود و متفوع پرندگان به طور دوره ای توسط دامپزشک و آزمایشگاه مورد بررسی قرار گیرد تا امکان تشخیص زود هنگام بیماری ها فراهم آید.

چگونه باید از بیمار شدن شترمرغ ها در فارم پرورش جلوگیری کرد؟
لازم است از انتقال بیماری به هر طریق جلوگیری شود؛ آب آشامیدنی پرندگان روزانه حداقل یکبار و برای جوجه ها 3 بار در روز تعویض گردد.
غذای اضافی جوجه ها قبل از پر کردن مجدد دان خوری ها کاملا تخلیه و تمیز شوند.
سگ، گربه و دیگر حیوانات دست آموز به پرندگان نزدیک نشوند تا از انتقال بیماری به آن ها جلوگیری گردد، جوجه ها و شترمرغ های جوان به حضور سگ در مزرعه عادت داده شوند.
در انتخاب نوع سگ برای مزرعه دقت کنیم، به سگ ها از تولگی باید یاد داد که به شترمرغ پارس یا حمله نکنند و اجازه ورود به داخل جایگاه های شترمرغ را نداشته باشند.
در مبارزه با موش صحرایی از سمومی استفاده کنیم که برای شترمرغ ها ایجاد خطر ننمایند.
اگرچه بعضی مالکین دوست دارند که ملاقات کنندگان مزرعه آن ها را تحسین کنند ولی بایستی توجه داشته باشند که ملاقات کنندگان به خصوص خریداران متعلق به مزارع پرورشی دیگر ناقلین اصلی بیماری هستند.
مرغداران این درس را از مدتها پیش آموخته اند که گله ی خود را جدا و مجزا نگه دارند؛ مشاهده و بررسی حیوانات در مراکز پرورشی یک بخش اساسی تجارت است، اما بایستی این فقط در بعضی قسمت ها و آن هم از طریق پنجره هایی که برای این منظور احداث گردیده انجام گیرد.
نکات افزایش سوددهی در مزرعه پرورش شترمرغ:
برای کسی که می خواهد اقدام به پرورش شترمرغ نماید خریداری جوجه ها یا پرندگان جوان هزینه های کمتری را در بر می گیرد ولی مرحله سود دهی آن 1 تا 3 سال به عقب می افتد.
برای سود دهی بیشتر در نگهداری شترمرغ عوامل زیر می تواند موثر باشد:
- از جیره های غذایی تهیه شده در مزرعه به جای خریداری غذاهای آماده استفاده شود.
- بیشتر از مواد غذایی داخلی موجود در مزرعه مثل علف مرتع، دانه ها، کاه گندم و غیره استفاده شوند.
- فروش مستقیم شتر مرغ یا محصولات آن مثل گوشت و تخم.
- افزایش میزان تولید مثل با مدیریت کارآمد گله که با استفاده از دامپزشک و فرمول های غذایی مناسب می باشند.

✳️ جیره غذایی مناسب پرورش شترمرغ چیست؟
در مواقعی که میزان مواد معدنی و ویتامین ها در جیره غذایی کافی نباشد اثرات زیان باری را به وجود می آورد. برای شتر مرغ مقدار کافی کلسیم و فسفر جهت شکل گیری و رشد مناسب استخوان ها کاملا ضروری است، همچنین در زمان تخم گذاری پرندگان مولد به مقدار زیاد کلسیم برای شکل گرفتن پوسته تخم نیاز دارند.
تعدادی از کشاورزان شتر مرغ های خود را فقط در مزارع یونجه پرورش داده و هیچ گونه غذای دیگری به آن ها نمی دهند.
یک هکتار یونجه مرغوب برای تغذیه ی 8 تا 12 شترمرغ کافی است اما چنین تغذیه ای رشد و وزن مناسبی را تامین نمی کند، لازم است از ذرات خورد شده برای کمبود غذایی آن ها استفاده شود.
در جاهایی که امکان تهیه جیره در خود مزرعه وجود نداشته باشد و یا اینکه تهیه آن به دلیل تعداد کم شترمرغ نگهداری شده به صرفه نباشد، می توان از غذاهای آماده تجاری استفاده نمود.
در صورت در دسترس نبودن غذای آماده یا گران بودن آن می توان از غذاهای آماده مخصوص سایر طیور نیز استفاده کرد.
تغذیه جوجه شترمرغ در طی سه ماهه اول پرورش بسیار حساس بوده و درصد تلفات بیشتر از سنین دیگر می باشند. برای به حداقل رساندن تلفات رعایت کامل بهداشت و تغذیه مناسب و دقیق امری ضروری است.
اصول تغذیه شتر مرغ های مادر:
غذا یکی از عوامل مهم در تولید مثل شترمرغ است؛ میزان تولید مثل با تعداد تخم های گذاشته شده و میزان نطفه دار بودن آن ها، تعداد جوجه های بدست آمده و میزان زنده ماندن توجه ها محاسبه می شود.
غذای کم باعث می شود که شترمرغ تمایلی به جفت گیری نداشته باشند.
از دادن غذای اضافی نیز بایستی خود داری کرد، چرا که توانایی پرنده را مختل کرده و تخم های چنین پرندگانی اغلب نطفه دار نمی شود.
جیره های ضعیف و نامناسب باعث کم شدن وزن، رشد ضعیف و کنده شدن پرها، بد شکل شدن استخوان ها و مفصل های پا و کم شدن مقاومت آن ها در مقابل امراض می شوند.
ناکافی بودن مواد خشبی در جیره باعث بلع بیش از حد مواد خارجی مثل شن، سنگ ریزه و شاخه های گیاهان شده و انباشتگی آن ها را در معده و روده به دنبال خواهد داشت.
دادن کنسانتره خیلی زیاد برای جوجه ها و شترمرغ های جوان باعث رشد بیش از حد آن ها شده که نتیجه آن بد ترکیب شدن مفاصل و استخوان ها می باشد.
کنسانتره بیش از حد برای شتر مرغ های مادر در فصل استراحت تولید مثلی باعث چاقی بیش از حد و در نتیجه نداشتن توانایی جفت گیری و بدون نطفه شدن تخم ها می شود.
جیره تولید مثلی بدون پروتئین، مواد معدنی و ویتامین ها باعث جفت گیری نکردن، کم شدن تولید مثل و مرگ و میرهای جوجه ها خواهند شد.
غذاهای بیش از حد آسیاب شده باعث بوجود آمدن مشکلاتی در هنگام خوردن آن برای پرنده شده و مقداری از آن به هدر می رود.
دادن مقدار زیاد علوفه سبز برای جوجه ها و پرندگان جوان گرسنه باعث پر شدن بیش از حد دستگاه گوارش آن ها و در نتیجه جمع شدن در معده و روده می شوند، همینطور غذاهای کهنه و مانده انباشتگی درون معده و روده را به دنبال خواهد داشت.
آب خوردن بیش از حد جوجه ها باعث اسهال می گردد، همانطور کم آب خوردن به هنگام استفاده از غذای خشک باعث اختلال در دستگاه گوارش و یبوست می شود.
تغییر ناگهانی یا غذایی شتر مرغ های مادر باعث توقف تخم گذاری و تولید تخم های بدون نطفه می شود.

✳️ روش شناسایی و ثبت رکورد در فارمهای پرورش شترمرغ چیست؟
برای شناسایی پرندگان باید آن ها را شماره گذاری کرد، برای این منظور می توانید از شماره گوش گاو استفاده نمود و آن را در قسمت پشت و پایین گردن شتر مرغ نصب کرد.
از شیوهای پیشرفته شناسایی پرندگان استفاده از میکروچیپ می باشد که به صورت سوزن شناسایی زیر پوست پرنده قرار می گیرد و با وسیله مخصوص خود، موجود قابل شناسایی است؛ این کار در 28 روزگی انجام می گیرد.
پرندگان بدون شماره هدف برنامه اصلاح نژاد را به خطر انداخته و باعث هم خونی در آن ها می گردد.
برای هر پرنده شناسنامه ای تهیه نموده و اطلاعات لازم ثبت شود؛ در شناسنامه اطلاعات شجره ای، نژاد، میزان تخم گذاری و سایر اطلاعات یادداشت می شود.
روش چیدن پرهای شترمرغ و کسب درامد از فروش پرها:
درصورت تقاضای بازار پرهای شترمرغ می تواند درآمد زا باشند.
در صورت تصمیم به پر کنی پرندگان این عمل بلا فاصله پس از پایان فصل تخم گذاری و شروع فصل استراحت آغاز شود، این کار معمولا در صبح زود و قبل از طلوع آفتاب به دلیل پایین بودن دمای محیط جهت کاهش خونریزی و استرس پرنده بهتر است.
به کمک انگشتان و با نگهداری پوست پرها یکی یکی کنده شده تا از صدمه به پوست و پرها جلوگیری شود این کار قبل از پر ریزی انجام می شود تا حداقل اذیت و آزار را به پرنده وارد کند.
در صورت انتخاب روش کشیدن پر به نکات زیر توجه شود:
- این کار در فصل جفت گیری حیوانی که می خواهد در بهترین آراستگی ظاهری باشد انجام نشود و شترمرغ ها با پرهای چیده شده به جایگاههای تولید مثل فرستاده نشود.
- در آب و هوای سرد کشیدن پرها ممکن است از رشد مجدد آن ها برای همیشه جلوگیری نماید.
- پرها 6 ماه بعد از کشیدن به طور کامل رسیده و می توانند مجددا چیده شوند، از انجایی که ساقه ی پرهای اصلی 2 ماه پس از چیدن رسیده و قابل کشیدن می شود، بنابراین در آب و هوای مساعد هر 8 ماه یکبار امکان پر چینی شترمرغ وجود دارد.
- کیفیت مطلوب پرها نیاز به تغذیه مناسب دارند غذای آن ها 2 تا 3 هفته قبل از کشیدن پر افزایش یافته تا مواد غذایی لازم جهت رشد پرهای جدید فراهم گردد.

✳️ آشنایی با بیماریهای شترمرغ و روشهای پیشگیری و درمان!
به جز بیماری های انگلی داخلی و خارجی اختصاصی شترمرغ بقیه فقط به شترمرغ محدود نشده، بلکه بیماری های مشترک هستند که بر اساس آخرین تحقیقات ممکن است شترمرغ را نیز درگیر نماید.
بیماری در شترمرغ های تازه متولد شده و جوان بیشتر مشاهده شده و در شترمرغ های بالغ به ندرت دیده می شود.
عفونت کیسه زرده:
بیماری کیسه زرده یکی از مهمترین عوامل مرگ و میر جوجه های نوزاد و نیز جنین های داخل تخم در مزارع تولید شترمرغ می باشد.
جهت کم کردن تلفات به وجود آمده از طریق این بیماری، رعایت دقیق اصول بهداشتی و مدیریتی از مرحله جمع آوری تخم ها تا یک ماه پس از تولد جوجه ها کاملا الزامی است.
قبل از خروج جوجه از تخم کیسه زرده که به عنوان یکی ذخیره غذایی برای جنین عمل می نماید بایستی به طور کامل با از طریق مجرای ناف وارد بدن گردد.
این مجرا تا مدتی پس از تولد به طور کامل بسته نمی شوند و در صورت تماس آن با سطوح آلوده از جمله سینی های آلوده دستگاه هچری، عوامل عفونت زا وارد محیط داخلی بدن و نیز کیسه زرده شده و باعث عفونت آن می شود.
محتویات کیسه در یک جوجه ی طبیعی حداکثر 10 الی 14 روز طول می کشد تا به طور کامل جذب گردند، در صورتی که پس از گذشت 2 هفته از تولد، کیسه زرده همچنان قابل مشاهده یا لمس باشد نشان دهنده عفونت کیسه ی زرده بوده و باعث تلف شدن جوجه 1 تا 2 هفته آینده خواهد شد.
از جمله عواملی که باعث تاخیر در جذب کیسه زرده و در نتیجه افزایش احتمال عفونی شدن آن می شود، پایین بودن دمای جایگاه نگهداری جوجه ها و وجود بستر سرد در آن است که در نتیجه جذب و مصرف کیسه زرده را به تاخیر می اندازند.
همچنین در هوای سرد جوجه ها آب نمی نوشند و آب مورد نیاز بدن از طریق زرده تامین می شود که این کار باعث غلیظ شدن زرده و در نتیجه دشواری جذب آن خواهد شد، مهمترین راه پیشگیری است و درمان آن چندان موفقیت آمیز نخواهد بود.
بیماری پیچش پا:
این بیماری شایع ترین بیماری در بین جوجه ها گله می باشد که یکی از علت های مرگ جوجه در 3 تا 10 هفته اول زندگی می باشد.
پیشگیری از به وجود آمدن این بیماری از طریق از بین بردن عوامل زمینه ساز آن از اهمیتی ویژه ای برخوردار است.
عوامل زمینه ساز پیچش پا:
1. رشد سریع استخوان و پوکی استخوان ها در جوجه های جوان:
جوجه های از تخم درآمده به طور طبیعی دچار پوکی استخوان مختصری هستند، همچنین جوجه ها در هفتههای اول زندگی از رشد سریع و افزایش وزن زیادی برخوردارند، این دو عامل در کنار یکدیگر میتوانند موجب فشار بر استخوان ها و تغییر شکل آن ها گردند؛ بنابراین به جیره غذایی شترمرغ های جوان توجه خاصی لازم است.
2. کاهش ذخیره این مواد معدنی و ویتامین ها:
کمبود یا نبودن مواد مدنی یا مناسب نبودن مقدار آن ها در جیره غذایی میتوانند موجب اشکال در استخوان سازی پرنده شده و در نتیجه موجب بیماری های استخوان مثل پیچش پا شوند.
3. بستر نامناسب:
بستر بیش از حد سخت مانند بستر های بتونی باعث ترس پرده از لیز خوردن و به اجبار ضعف و تنبلی اندام های حرکتی و آسیب پذیری آن ها و نیز افزایش بی رویه ی وزن پرنده می گردد.
همچنین به علت ادرار پرنده و لغزنده شدن زمین باعث لیز خوردن شترمرغ ها و عامل پیچش پا و شکسته شدن استخوان های حیوان و مرگ سریع آن ها می گردد، بهتر است از توری های پلاستیکی یا موکت در کف استفاده شود.
4. فضای کم:
چنانچه فضای در نظر گرفته شده برای جایگاه شترمرغ ها کمتر از حد استاندارد باشد از فعالیت بدنی آن ها کم شده و می تواند موجب افزایش سریع وزن پرنده همراه با ضعف اندام های حرکتی شود و احتمال مبتلا شدن به پیچش پا را فراهم نمایند.
5. جیره غذایی قوی:
جیره غذایی قوی باعث افزایش سریع و بی رویه وزن بدن پرنده شده و استعداد حیوان را جهت ابتلا به ضایعات اندام های حرکتی افزایش می دهد.
6. سایر عوامل مانند عوامل ارثی، عفونت های روده ای فصلی، استرس و دیگر عوامل در این بیماری نقش موثری دارد.
یکی از مهمترین راه های پیشگیری از این بیماری فراهم سازی امکان حرکت و راه رفتن جوجه به میزان هر چه بیشتر است که از طریق وسعت بخشیدن به جایگاه امکان پذیر است.
سندروم پنجه های خمیده:
یک بیماری شایع در جوجه های 2 تا 3 هفته ای است، کج شدن یک یا به ندرت هر دو انگشت در پا و یا هر دو پا که اکثرا به سمت داخل می باشد.
از جمله عوامل زمینه ساز این بیماری مشکلات ارثی، کمبود ویتامین، بستر نامناسب، پروتئین بالا در جیره غذایی، شرایط نامناسب دستگاه جوجه کشی و ضربه و جراحت می باشند.
پیشگیری از طریق برطرف کردن عوامل زمینه ساز و استفاده از روش های صحیح مدیریت مزرعه می باشد.
همچنین راه بردن اجباری جوجه ها می تواند باعث افزایش مقاومت انجام های حرکتی و در نتیجه کم شدن احتمال مبتلا شدن جوجه ها به این بیماری شود، این بیماری در صورتی که که زودتر تشخیص داده شود قابل درمان می باشد.
روشهای مختلفی برای درمان این بیماری وجود دارد که زیر نظر دامپزشک مزرعه انجام می شوند.
بیماری نیوکاسل:
بیماری نیوکاسل از جمله مهمترین بیماری های ویروسی در میان شترمرغ های پرورشی است، این بیماری به شدت واگیر دار بوده و در ماکیان بیشتر اتفاق می افتد؛ مهمترین راه انتقال نیوکاسل به شترمرغ از طریق نگهداری مرغ و سایر پرندگان در کنار شترمرغ های پرورشی است.
در صورت بیماری هیچ راه نجاتی وجود ندارد، تنها پیشگیری آن واکسیناسیون به موقع زیر نظر دامپزشک مزرعه میباشد.

✳️ نکات تکمیلی و بسیار کاربردی درباره روش مبارزه با بیماری های شترمرغ:
شترمرغ حیوانی است که بسیار مقاوم به شرایط محیطی مختلف است که می تواند از دمای بالا تا دمای زیر صفر مقاومت کند، زنده بماند، تولید مثل کند و رشد بکند.
ولی مثل تمام موجودات دیگر از نظر بیماری ها حساسیت هایی دارد؛ بیماری هایی که یک بخش آن با پرندگان مشترک است و یک بخش آن با دام ها مشترک می باشد.
بیماری هایی که عمدتا شترمرغ ها با آن درگیر هستند و نیاز که حتما مزرعه توسط دامپزشک ویزیت شود به غیر از مواردی که دامپزشک مشاوره های لازم را از نظر تولید، باروری و تغذیه، محیط پرورش، بهداشت محیط، به مزرعه دار می دهد.
همچنین بیماری هایی هم هستند که نیاز است دامپزشک در مزرعه حضور پیدا کند و شترمرغ ها را از نظر بالینی معاینه کند و تشخیصات لازم را بدهد و یا اگر تلفاتی وجود داشت کالبد گشایی کند تا از بیماری های آتی جلوگیری شود.
نکته ای که دام پروران عزیز باید بدانند این است که هیچوقت بعد از ورود بیماری به مزرعه و ایجاد خسرات به سراغ دامپزشک بروند و به دنبال درمان و جبران خسارت باشند.
توصیه می کنیم که حتما در ابتدای شروع پرورش شترمرغ و حتی قبل از شروع پرورش مشاوره های لازم را از دامپزشک بگیرید و مزرعه های خود را حدالامکان مجهز کرده و اصلاحات لازم را انجام دهید و در طول پرورش با دامپرشک در ارتباط باشید تا از ورود بیماری جلوگیری کرده و پیشگیری های لازم را انجام دهید.
عمده بیماری هایی که شترمرغ به آن مبتلا می شود بیماری ویروسی نیوکاسل می باشد، که در طیور های بومی مانند مرغ ها نیز قابل مشاهده است که به تلفات بالایی منجر می شود.
بیماری دیگری که شترمرغ ها را درگیر می کند آبله می باشد، که منجر به زخم های پوستی می شود، همچنین بیماری آنفولانزا که با آن آشنایی دارید.
یکی از بیماری مهم باکتریایی عفونت بند ناف در کیسه زرده می باشد که از عوامل اصلی تلفات جوجه هایی که به تازگی از تخم بیرون آمده اند می باشد.
این بیماری دلیل اصلی ناتوانی برخی دامداران در پرورش شترمرغ است که باعث شده که دامداران نتوانند شتر مرغ ها را به رشد مطلوب برسانند و دچار تلفات در سنین پایین بشوند.
بیماری باکتریای دیگری که موجب درگیر شدن شترمرغ ها می شود پنومونی (Pneumonia) ذات الریه می باشد، و همچنین برخی عفونت های روده ای که انواع مختلفی دارد مثل کلی باسیلی (Colibacillosis)، انتریت نکروزان، کلستریدیوم ها که در گوسفندان نیز موجب تلفات بالا می شود در شترمرغ ها هم بیماری زایی می کند.
بیماری که تحت عنوان شارگون شناخته می شود در شتر مرغ و در انسان ها به عنوان سیاه زخم نام برده می شود که موجب تلفات شده و استفاده از واکسن آن برای پیشگیری از این بیماری توصیه می شود.

از جمله بیماری های دیگری که شترمرغ ها و طیور را به خود درگیر می کند بیماری های قارچی هستند که تعدادی از آن ها در غالب بیماری های پوستی و در سنین پایین به شکل بیماری تنفسی مشاهده می شود.
بیماری که در بین شترمرغ ها دیده می شود انگل ها هستند که موجب کاهش رشد، عقب افتادگی رشد، کاهش باروری شده و در دام ها و طیور انگل های مختلفی وجود دارد که در روده و قسمت های مختلف بدن قرار می گیرند و عملکرد گله را کاهش می دهند.
دامداران با دریافت مشاوره های لازم توسط دامپزشک می توانند انگل هارا از بدن شترمرغ خارج کنند و در مراحل بعد با رعایت بهداشت از بروز و ایجاد این آلودگی پیشگیری کنند.
بیماری های تغذیه ای از جمله بیماری های مشترک بین شترمرغ، دام ها و طیور می باشد؛ وقتی شترمرغ در محیط از انواع گیاهان، حشرات و موجودات ریزو خاک که همراه غذا وارد بدنشان می شود تغذیه می کند، باعث از بین رفتن ویتامین ها و ریز مغذی ها می شود.
ولی زمانی که شتر مرغ در محیط بسته پرورش پیدا می کند اگر کیفیت غذایی که برای شترمرغ استفاده می شود خوب نباشد، بدن شترمرغ دچار کمبود مواد مغذی می شود؛ درنتیجه موادی که برای تغذیه مورد استفاده قرار می گیرد باید الویت داشته باشد و ترکیب آن بهینه باشد.
از کمبود های تغذیه ای که در شترمرغ ها مشاهده می شود، کمبود ویتامین است خصوصا ویتامین E که موجب ناباروری می شود؛ همچنین ویتامین های گروه ب کمپلکس که نیاز است به جیره غذایی شترمرغ اضافه شود.
برای کمبود فسفر و عدم بالانس آن با کلسیم نیاز است که جیره غذایی مناسب و فرمول ترکیبی آن را از دامپزشک گرفته تا با فرمولاسیون این مواد و ترکیبات این مواد جلوی کمبود هارا بگیرند.
دامدارانی که در روستاها می خواهند از شترمرغ نگهداری بکنند باید بدانند که این حیوان با دام و طیور بیماری مشترک زیادی مانند نیوکاسل، آبله، پاسترولوز، آنفولانزا، ژئو ویروس ها، گامبرو دارد که این ضرورت را به عمل می رساند که حتما از نگهداری طیور دیگر در آن مکان یا مکان های دیگر در نزدیکی شتر مرغ خوداری گردد.
برخی بیماری ها نیر بین شترمرغ و گوسفند مشترک می باشد؛ به این منظور نیست که از گوسفند به شترمرغ منتقل می شود، در واقع پیشگیری های مشترکی را می طلبد مثل بیماری آنتروتوکسمی، که موجب مرگ ناگهانی در گوسفندان می شود که در بین شترمرغ ها هم مشاهده می شود اما با علائمی متفاوت تر.
یکسری بیماری ها بین شترمرغ و انسان مشترک می باشد مانند آنفولانزا، تب کریمه کنگو (این بیماری خوشبختانه در ایران زیاد گسترش ندارد)، اسهال مونولوگ، کمپیلوباکترو که نیاز است بهداشت حدالامکان جهت حفظ سلامت جان انسان و شترمرغ رعایت شود.
عمده واکسن هایی که برای شترمرغ استفاده می شود واکسن شارگون، واکسن بوتولیسم (در ایران محدود است و این بیماری را با کنترل تغذیه می توان کنترل کرد)، واکسن بیماری آنتروتوکسمی، واکسن آبله ، واکسن نیوکاسل (جزو مهم ترین واکسن ها برای شترمرغ است)، واکسن آنفولانزا که به صورت تزریقی استفاده می شود که لازم به تکرار می باشد.
زیرا طول عمر پرنده ها زیاد است خصوصا به دلیل اینکه ما از این پرنده ها به عنوان مولد استفاده می کنیم تکرار واکسن ها ضرورت دارد تا به توان برداشت و سودهی مناسبی را از پرنده ها با پیشگیری بیماری ها (که بهترین راه رعایت بهداشت و استفاده کردن از واکسن هاست) داشت.
نکته دیگری که حائز اهمیت است برای کسانی که قصد پرورش شترمرغ را دارند یا مزارع آن را ایجاد می کنند و یا در قالب دامپروری ها به صورت تکی یا چندتایی را دارند، به هر عنوان یا حدالامکان از رفت و آمد افرادی که با دام های مختلف ارتباط دارند، افراد متفرقه و غیر ضرور به داخل مزارع خود جلوگیری کنند تا از شیوع بیماری توسط این افراد و وسایل ضدعفونی نشده آن ها، دان مشکوک پیشگیری شود که موجب تلفات و خسارت نشود.
✍️ جهت تهیه مطالعات بازار و طرح توجیهی پرورش شترمرغ ، با اطلاعات کاملا به روز با فرمت Word و PDF و با گزارشگیری نرم افزار کامفار، جهت اخذ جواز تاسیس یا وام و تسهیلات بانکی با ما تماس بگیرید.
📚 دانلود فایل های بیزینس پلن و طرح توجیهی پرورش شترمرغ
✍️ توجه: کلیه ی طرح های تیپ یا آماده، صرفا کاربرد مطالعاتی و تحقیقاتی داشته و جهت اخذ مجوز و یا تسهیلات و وام بانکی مناسب نمیباشند. جهت تهیه طرح توجیهی با کاربرد اجرایی و بانکی با ما تماس بگیرید.
پنج شنبه, 12 فروردين 1400 19:05
1.59 MB
2برای دانلود این محصول شما نیاز به خرید اشتراک دارید اگر عضو هستید با حساب کاربری خود وارد شوید.


