آموزش صفر تا صد کشت و پرورش و تکثیر سیب زمینی

Item: آموزش صفر تا صد کشت و پرورش و تکثیر سیب زمینی
Rating: 5
Author: امیر حبیبی

: امیر حبیبی; کتب آموزشی کشاورزی و دامپروری

(3 votes, average 5 out of 5)

جهت آشنایی با متد علمی کشت و پرورش سیب زمینی ، با ما تا پایان این مقاله همراه باشید ، همچنین میتوانید جهت دانلود جامعترین بانک کتاب ها و جزوات آموزش کاشت و داشت و برداشت سیب زمینی ، به انتهای این صفحه مراجعه نمایید .

سـیب زمینی بـا نام علمـی سـولانوم تیوبـروزوم یکی از گیاهـان مهـم زراعی در جهان اسـت . این گیـاه از نظر میزان مصـرف در سـطح جهـان بعـد از برنـج و گنـدم در جایـگاه سـوم قـرار دارد ؛ بـه همیـن دلیـل ایـن گیـاه جـزو گیاهـان حافـظ امنیت غذایی محسـوب میشـود . ایـن گیـاه بـه شـرایط آب وهوایـی مناطـق مختلـف دنیـا سـازگار اسـت ، به گونـه ای کـه هم اکنـون در بیـش از 140 کشـور جهـان ، سـیب زمینی تولیـد میشـود .

ســیب زمینی دارای مقادیــر درخــور توجهــی از انــواع ویتامین هاســت کــه بــرای مصــرف غذایــی انســان بســیار مناســب اســت . ویتامیــن C یکــی از ایــن ویتامین هاســت . در غده های سـیب زمینی مقادیـری از ممانعت کننده های فعالیـت آنزیـم پروتئاز وجـود دارد که از فعالیت تریپسـین ، کموتریپسـین و دیگـر انـواع پروتئازهـا جلوگیـری میکند و بدیـن ترتیـب موجـب کاهـش توانایـی هضـم و ارزش بیولوژیکـی پروتئینهـای واردشـده بـه معـده میشـود . با این حـال بسـیاری از ایـن گونـه مواد بـا جوشـاندن یا دیگر فرایندهـای حرارتـی غیرفعـال میشـوند .

در این صفحه ، کاملترین بانک فایلهای آموزشی را درباره کشت سیب زمینی ، روشهای آبیاری سیب زمینی ، روشهای سم پاشی و مبارزه با آفات و بیماری ها و علفهای هرز سیب زمینی ، کود سیب زمینی و نکات تخصصی دیگر ، در اختیار شما کاربران محترم وبسایت گسترش کارآفرینی ایران قرار میدهیم . جهت سهولت استفاده شما کاربران محترم ، ما این اطلاعات را در چند شاخه تخصصی به شرح زیر دسته بندی نموده ایم .

1 - آموزشهای مربوط به کاشت و داشت و برداشت سیب زمینی که به شرح زیر میباشد :

انتخاب مزرعه و آماده سازی آن :

بــرای تولیــد محصــول ســیب زمینی در حــد مطلــوب ، انتخـاب زمیـن زراعـی مناسـب از نـکات مهـم و کلیـدی اسـت کـه همـواره بایـد کشـاورزان و تولیدکننـدگان بـدان توجــه کننــد . با این حــال از آنجا کــه ایــن گیــاه زراعــی از توانایـی سـازگاری نسبتاً خوبـی برخـوردار اسـت ، امـکان کاشــت آن در بســیاری از اراضــی کشــاورزی وجــود دارد .

عملیــات آماده ســازی زمیــن زراعــی انتخاب شــده بــرای کشــت ســیب زمینی بایــد به گونــه ای انجــام شــود کــه عمــق مناســبی از خــاک را بــرای نفــوذ ریشــه ها فراهـم کنـد و در عیـن حـال خـاک آماده شـده از توانایـی زهکشـی و تخلـل کافـی نیـز برخـوردار باشـد .

خاک ورزی :

خـاک ورزی سـنتی : ترکیبـی از خـاک ‌ورزی اولیه ( شــخم ) و خــاک ‌ورزی ثانویــه کــه بــرای فراهم ســاختن بســتر بــذر انجــام میگیــرد .

خــاک ورزی حفاظتــی : هـر گونـه تلاش بـرای کم کــردن شــدت عملیــات خــاک‌ ورزی ، سســت کردن خـاک بـدون برگردانـدن آن و پوشـش حداقـل 30 درصـد ســطح خــاک بــا بقایــای گیاهــی ، خــاک‌ ورزی حفاظتــی محســوب میشــود . ایــن روش شــامل کم خــاک‌ ورزی و بی خــاک‌ ورزی اســت .

انتخاب بذر با کیفیت مطلوب :

دسترسـی بـه بـذر خوب و بـا کیفیـت مناسـب ، یکی از مهمتریـن نیازهـا برای تولید مناسـب محصول سـیب زمینی اسـت . امـا در حـال حاضـر به دلیـل در دسـترس نبـودن چنیـن بـذری ، عملکـرد و کیفیـت محصـول در بسـیاری از مـزارع سـیب زمینی ، پایینتـر از حـد انتظـار اسـت.

در کشـورمان ، محققـان و کارشناسـان سـیب زمینی ، همـواره کشـاورزان را بـه اسـتفاده از بـذور اصلاح شـده و مـورد تأییـد مؤسسـات کنتـرل و گواهـی بـذر یـا اصلاح و تهیـه نهـال و بـذر ترغیـب میکننـد .

بدیهـی اسـت کـه اسـتفاده از چنیـن بـذری ، هزینه هـای بیشتـری در ابتدای کشـت بـه تولیدکننـدگان تحمیـل میکنـد ؛ اما بسـیاری از مشکلات ناشـی از اسـتفاده از بـذور نامرغـوب را کاهـش میدهـد و افزایـش عملکـرد نهایـی ، ضمـن پوشـش دادن هزینه هـای اولیـه کشـت ، درآمد بهتـری را برای کشـاورزان تأمیـن میکنـد .

تاریخ کاشت مناسب :

یکــی از عوامــل مهــم و تأثیرگــذار در کشــت ســیب زمینی انتخــاب تاریــخ کاشــت مناســب اســت . بــر همیــن اســاس در هــر منطقــه و بــرای هــر رقــم ممکــن اسـت تاریـخ کاشـت مجزایـی در نظـر گرفتـه شـود ، زمـان کاشــت بــه آب وهــوای محــل ، رقــم ســیب زمینی ، نــوع خـاک ، تنـاوب زراعـی و تقاضـای بـازار بسـتگی دارد .

کاشت سیب زمینی در مزرعه :

کاشــت ســیب زمینی به طــور معمــول بــر روی پشــته هایی کــه از یکدیگــر حــدود 75 ســانتیمتر فاصلــه دارنــد ، انجــام میشــود و آبیــاری به صــورت بارانــی ، قطــره ای ( تیــپ ) یــا به صــورت نشــتی در جوی هــای ایجاد شــده بیــن ردیفهــای کشــت انجــام میشــود. عملیــات کشــت بــا دســتگاه غــده کار ســیب زمینی انجــام میشــود .

ایــن دســتگاه دارای مخــزن و ســامانه مــوزع غده هاســت و غده هــا را در وســط پشــته کشــت میکنــد . کشــت ســیب زمینی همچنیــن بــر روی پشــته های پهنـی کـه وسـط آنهـا از یکدیگـر 5/1 متـر فاصلـه دارد نیـز انجـام میشـود .

تراکم گیاهی مناسب که به شرح زیر می باشند :

آرایش کاشت چهار ردیفه با دو نوار تیپ روی دو پشته به عرض180 سانتیمتر
آرایـش کاشـت چهار ردیفـه با دو نـوار تیپ روی دو پشـته بـه عرض 150 سـانتیمتر
آرایش کاشت چهار ردیفه روی دو پشته به عرض 150 سانتیمتر با آبیاری غرقابی
آرایش کاشت سه ردیفه با دو نوار تیپ و دو ردیف با یک نوار تیپ

تراکــم بوتــه ســیب زمینی بــه انــدازه غــده بــذری ، فاصلــه بیــن بوته هــا ، تعــداد ســاقه و آرایــش بوته هــا بسـتگی دارد . در محصـولات غـده ای فاصلـه ردیف کاشـت ، از اهمیــت بیشتــری برخــوردار اســت ؛ زیــرا علاوه بــر عملکـرد غـده ، کیفیـت و بازار پسـندی آنهـا را نیـز تحـت تأثیــر قــرار میدهــد .

عمق کاشت :

عمــق کاشــت ، تحــت عواملــی از قبیــل شــرایط آب وهوایــی مختلــف در زمــان کاشــت و برداشــت ، انــدازه غـده و بافـت خـاک متغیـر اسـت . پـس از عملیـات شـخم و دیســک در خاک‌هــای ســرد و خیــس ، غده هــا روی ســطح خــاک قــرار گرفتــه و بــه ارتفــاع 15 ســانتیمتر خـاک بـر روی آنهـا قـرار میگیـرد .

در خاک‌هـای گـرم و خشــک میتــوان غده هــا را در زیــر خــاک قــرار داد و بــه ارتفــاع 10 ســانتیمتر بــر روی آن خــاک ریخــت . بــه هــر صــورت بایــد حداقــل 10 ســانتیمتر خــاک بــر روی غده هــا قــرار داشــته باشــد .

خاکدهی پای بوته :

خاک‌دهــی پــای بوتــه در ســیب زمینی یکــی از عملیـات مهـم زراعـی اسـت کـه در اکثـر مـزارع ضـرورت دارد . مزایــای خاک ‌دهــی بــرای ســیب زمینی به طــور کلــی بــه شــرح زیــر اســت :

خاک ‌دهی سبب افزایش غده دهی میشود .
علاوه بــر آن از ایجــاد ســبزینه در غده هــای در حــال رشــد هــم ممانعــت میکنــد .
به کنترل علفهای هرز کمک میکند .
موجــب توســعه ریشــه ها میشــود و بــه مقاومــت گیــاه در مقابــل خشــکی کمــک میکنــد .
تــا حــد زیــادی از خوابیدگــی و ورس گیــاه هــم ممانعــت میکنــد .

سرزنی سیب زمینی :

از بین بــردن و ســرزنی یــا قطــع شــاخ وبرگ سـیب زمینی در اواخـر دوره رشـد ، بـر میـزان نقـاط تیـره و ضرب دیــده و نیــز میــزان پوسته پوســته شــدن غده هــا در هنــگام برداشــت مؤثــر اســت . ایــن زمــان در ارقــام مختلــف متفــاوت اســت .

زمان برداشت :

برداشــت زمانــی انجــام میشــود کــه 95 درصــد از غده هــا رســیده باشــند . در ایــن زمــان گیــاه بــه مرحلــه بلــوغ فیزیولوژیــک میرســد و برگهــا زردرنــگ هســتند. در غده هــای رســیده ، پوســت غــده بــا حداکثــر فشــار انگشــت دســت از غــده جــدا نمیشــود و در غیــر ایــن صـورت غده هـا نـارس اسـت .

برداشــت ســیب زمینی ممکــن اســت بــا دســتگاه های کششــی کــه در عقــب تراکتورهــا حرکــت میکننــد ، انجـام شـود . در ایـن حالـت سـیب زمینیها پـس از الـک شــدن خــاک ، بــر روی زمیــن قــرار میگیرنــد و ســپس جمـع آوری میشـوند .

روشهــای کاهــش میــزان خســارت وارده بــه غده هــا هنــگام برداشــت : از عواملی که میــزان خســارات واردشــده بــه غده هــا را هنــگام برداشــت ســیب زمینی کاهــش میدهــد مدیریت مزرعه قبل از برداشت ، در زمان برداشت و پس از برداشت است .

2 - آشنایی با گونه های مختلف سیب زمینی :

گونه سیب زمینی سـولانوم اسـتنوتوموم ، گونه سیب زمینی فورجــا ، گونه سیب زمینی آجانهیــری ، گونه سیب زمینی گونیوکالیکـس
گونه سیب زمینی جــوز پزوکــی ، گونه سیب زمینی چائـوکا ، گونه سیب زمینی کورتیلوبـوم ، گونه سیب زمینی توبروســوم
گونه سیب زمینی آندی جنـا

3 - آشنایی با روشهای تولید بذر سیب زمینی که به شرح زیر میباشد :

برنامـه تولیـد بـذر شـامل چهـار مرحلـه بـه شـرح زیـر است :

مرحلـه اول : تولیـد غده هـای سـالم و عـاری از عوامـل بیماریزا ؛
مرحله دوم : تولید غده بذری پیش پایه ؛
مرحله سوم : تولید غده بذری مادری ؛
مرحله چهارم : تولید غده بذری گواهی شده.

در مرحلــه اول پــس از حذف کــردن بیماریهــای ویروســی و دیگــر بیماریهــا ، مــواد جدیــد و ســالم قبــل از انتقـال بـه مزرعـه ، در گلخانـه تکثیـر میشـود . فراینـد تولیــد غده هــای بــذری ســالم ســیب زمینی شــامل مراحــل زیــر اســت :

تولیـد گیاهچـه یـا میکروتیوبـر ( ریزغـده ) در داخـل لوله هـای آزمایشـگاهی در شـرایط کنترل شـده اسـتریل ؛
تولیــد مینی تیوبــر از گیاهچــه یــا میکروتیوبــر آزمایشــگاهی در شــرایط گلخانــه ای ( نیمه کنترل شــده ) ؛
تولیـد غده هـای بـذری از مینی تیوبرهـا در شـرایط مزرعــه بــا اســتفاده از محافــظ تــوری ( به عنــوان مانعــی در مقابـل نفـوذ ناقلان عوامـل بیمـاریزا از جملـه ناقلان بیماریهــای ویروســی )

در مراحــل دوم ، ســوم و چهــارم تکثیــر مزرعــه ای ، احتمـال آلودگـی مجـدد بـه عوامـل بیمـاری زای ناشـی از شـرایط مزرعـه ای و تولیـد و تکثیـر وجـود دارد . بنابرایـن ، کاهـش تعـداد تکثیـر در مزرعه معمولاً سلامت اسـتاندارد بــذر را بهبــود می بخشــد .

4 - آموزش روشهای مختلف آبیاری سیب زمینی که به شرح زیر میباشد :

در صــورت شــور نبــودن آب و خــاک ، مناســب ترین روش آبیـاری در مناطـق خشـک و نیمه خشـک ، سیسـتم آبیـاری قطـره ای اسـت ؛ زیـرا میتـوان رطوبـت خـاک را در حـد ظرفیـت زراعـی به طـور پیوسـته و در تمـام مراحـل رشــد گیــاه تأمیــن کــرد . درحالی کــه در ســایر روشهــا ، حتــی در سیســتم آبیــاری بارانــی نیــز پــس از هــر بــار آبیـاری ، مدتـی طـول میکشـد تـا آب ثقلـی از محـدوده توسـعه ریشـه خـارج شـود .

جـذب آب ، عناصـر غذایـی و انجــام تبــادلات گازی در طــول مدتــی کــه خــاک از آب اشـباع شـده اسـت ، امکان پذیـر نیسـت . در سیسـتم آبیـاری بارانــی ، امــکان ســوختگی برگهــا و شکســته شــدن ســاقه ها نیــز وجــود دارد . حســاسترین مرحلــه رشــد گیــاه ، مرحلــه غده زایــی و حجیــم شــدن غده هاســت .

زمیــن مدنظــر بــرای کشــت غده هــای بــذری ، یــا بایــد مرطـوب باشـد یـا بلافاصله پـس از کشـت آبیـاری شـود. غده هــای کاشته شــده در خــاک خشــک ، تولیــد ریشــه نمیکننـد . تنـش آبـی در ایـن مرحلـه موجـب مشکلاتی نظیـر تأخیـر در سـبز شـدن ، پوسـیدگی غده هـای بـذری ، تولیـد نشـدن ریشـه ، پایین آمـدن تعـداد سـاقه اصلـی در بوته و نهایتاً افــت عملکــرد میشــود .

در ســامانه های آبیــاری قطــره ای ، آب از مرکــز کنتــرل وارد لوله هــای آبرســان میشــود و از طریــق لوله هــای فرعــی بــه قطره چکانهــا و اطــراف ریشــه ها میرســد .

از مزایــای روش آبیــاری قطــره ای ، میتــوان بــه ایــن مــوارد اشـاره کـرد :

افزایـش کارآیـی مصـرف آب تـا 90 درصـد ، حــذف عملیــات تســطیح ، کاهــش هزینــه آماده ســازی ، تهویــه مناســب خــاک ، محــدود شــدن رشــد علفهــای هـرز ، کاهـش روانـاب و فرسـایش خـاک و افزایـش عملکرد ) گاهـی بیـش از 30 درصـد ) . از معایـب ایـن روش مسـدود شــدن قطره چکانهــا بــا رســوبات نمکــی یــا ذرات جامــد معلــق در آب اســت . در صــورت انســداد ، قطره چکانهــا بایـد تعویـض شـده یـا بـا آب اسـید ( اسیدسـولفوریک ، اسیدفســفریک یــا هیدروکلریــک ) شست وشــو شــوند .

5 - آشنایی با آفات و بیماریها و علفهای هرز مزارع سیب زمینی و روش های سم پاشی و مبارزه بیولوژیک با آفات که برخی از سرفصلهای آن شامل موارد زیر میباشد :

شناسایی و کنترل بیماری های مهم سیب زمینی مانند سفیدک دروغی سیب زمینی ، بیماری شانکر ریزوکتونیایی ساقه و شوره سیاه غده سیب زمینی ، پوسیدگی حلقوی غده ، بیماری سـاق سـیاه ، پوسیدگی سـاقه هوایی و پوسـیدگی نرم غده ، پوسیدگی قهوه ای ، بیماری پژمردگی فوزاریومی سیب زمینی ، بادزدگی ( بالیت ( ، بیماری اسکب ( جرب ) معمولی ، صورتی شدن چشمهای سیب زمینی ، بیماری نقطه سیاه ، پوسیدگی زغالی ، بلایت زودرس
شناسایی و کنترل ویروس های مهم سیب زمینی مانند ویروس پیچیدگی برگ سیب زمینی ، ویروس , PVA ویروس PVY ، ویروس سرجارویی ، ویروس PVX
شناسایی و کنترل آفات مهم سیب زمینی مانند کرم مفتولی ، سوسک کلرادو ، بید سیب زمینی ، نماتد سیست

6 - آشنایی با کود در مزارع سیب زمینی که به شرح زیر میباشد :

کودهــای نیتــروژن دار : پــس از مشــخص شــدن مقــدار کــود مورد نیــاز از طریــق آزمــون خــاک حداکثــر یک چهــارم کــود قبــل از کاشــت اســتفاده شــود و مابقــی بــه نســبتهای 35 ،45 و 20 درصــد در مراحــل رشــد رویشـی ، تشـکیل و پـر شـدن غـده ، و مرحلـه بلـوغ غده هـا اسـتفاده شـود . به هرحـال در مراحـل انتهایـی رشـد بایـد مقــدار نیتــروژن خــاک به حداقــل برســد .

در ســامانه های آبیـاری تحـت فشـار بهتـر اسـت نیتـروژن در طـول دوره رشـد و در مقادیـر کـم ( در هـر نوبـت ) مصـرف شـود . در زمــان پــر شــدن غده هــا ممکــن اســت مقــدار نیتــروژن خالـص مصرفـی در روز بـه 4/5 کیلوگـرم در هکتـار برسـد .

کودهـای فسـفره و پتاسـیم دار : ایـن نـوع کودهـا قبــل از کاشــت بــه زمیــن اضافــه میشــود . مصــرف کودهــای فســفردار به صــورت نــواری ( 7 ســانتیمتر زیــر و 7 ســانتیمتر کنــار غــده ) در زمــان کشــت ، بیشتریــن تأثیـر را در بـر دارد . در صـورت نیـاز در مرحلـه هیلینـگ ) خاک‌دهــی پــای بوتــه ) نیــز میتــوان از کودهــای پتاســیم دار یــا فســفره اســتفاده کــرد .

7 - برخی از موارد دیگری که میتوانید در این بانک جامع اطلاعاتی بیابید به شرح زیر میباشد :

بیماریهای مهم فیزیولوژیک سیب زمینی ، کشت گیاهچه ها در شرایط درون شیشه ای ، کشت مریستم ، انواع روشهای سیستم هیدروپونیک ، شرایط لازم برای انبارداری سیب زمینی

نکته مهم : تمام سرفصل های بالا تنها گوشه ای از اطلاعات موجود در فایل آموزش کاشت ، داشت و برداشت سیب زمینی میباشند که در اختیار کاربران سه ماهه و بالاتر وبسایت قرار گرفته است .

:: موضوعات زیر نیز میتواند برای شما جذاب باشد :

:: آموزش مرحله به مرحله و تصویری ثبت نام در سامانه سیتا جهت اخذ وام تبصره 18 جهاد کشاورزی

:: دانلود طرح توجیهی آماده احداث واحد بسته بندی سیب زمینی 61 صفحه

:: دانلود طرح توجیهی احداث کارخانه تولید چیپس سیب زمینی 49 صفحه

:: دانلود طرح توجیهی راه اندازی و احداث کارخانه تولید نشاسته از سیب زمینی

:: دانلود طرح توجیهی احداث واحد بسته بندی پودر سیب زمینی

:: دانلود فایل های کشت و پرورش و تکثیر سیب زمینی

کاشت و داشت و برداشتکود و تغذیهآبیاریآفات و بیماریهانکات تکمیلی

فايل‌ها:

ka - کتاب جامع زراعت نوین سیب زمینی 324 صفحه

جمعه, 16 آبان 1399 11:16